درسنامه آموزشی فارسی (1) کلاس دهم

الهی، به حُرمت آن نام که تو خوانی و به حُرمت آن صفت که تو چنانی، دریاب که می‌توانی.
الهی، عاجز و سرگردانم؛ نه آنچه دارم، دانم و نه آنچه دانم، دارم.
الهی، در دل‌های ما جز تخم محبّت مکار و بر جان‌های ما جز الطاف و مرحمت خود منگار و بر کِشت‌های ما جز باران رحمت خود مبار. به لطف، ما را دست گیر و به کرم، پای دار.
الهی، حجاب‌ها را از راه بردار و ما را به ما مگذار.

قلمرو زبانی: حُرمت: آبرو، ارجمندی، احترام / عاجز: ناتوان، درمانده / مرحمت: احسان، لطف، مهربانی / حجاب: مانع / الهی: منادا و شبه جمله
قلمرو ادبی: خوانی و چنانی و می‌توانی: سجع مطرّف / دانم و دارم: سجع متوازی / مکار و منگار و مبار و پای‌دار: سجع متوازی / بردار و مگذار: سجع متوازی / حُرمت و تو و دانم و دارم: تکرار / دارم، دانم و دانم، دارم: قلب یا عکس / تخم محبّت و باران رحمت: اضافۀ تشبیهی / کشت: استعاره از اعمال / عاجز و سرگردان: کنایه از ناتوان / ما را دست‌گیر: کنایه از کمک و راهنمایی / دارم و دانم: جناس ناقص اختلافی.
قلمرو فکری: خدایا! به احترام آن نام که بندگان تو را دعا می‌کنند و به احترام آن صفات مقدسی که توصیف می‌شوی، ما را دریاب که بر همه چیز توانا هستی / خدایا! ناتوان و سرگردانم، شایستگی آنچه را که می‌دانم، ندارم و آنچه را که فکر می‌کنم، می‌دانم، در واقع ندارم / خدایا! دل‌های ما را کشتزار محبت خودت قرار بده و بر جسم و روح ما، جز لطف و بخشش خود حک نکن. اعمال ما را مشمول عنایت خودت بکن و ما را یاری فرما و با بخشش خود، ما را در راهت، استوار نگهدار / خدایا! موانع وصال به خودت را از میان بردار و ما را به حال خودمان رها نکن.

خواجه عبدالله انصاری